Begrijp dit symptoom
Hoofdpijn en migraine in de overgang
Geschreven door
Uma Health
Medisch geverifieerd door
Dr. William Declerck
Arts
Inzicht
De essentie
Dit symptoom ontstaat door de hormonale verschuivingen die je lichaam ondergaat. Begrijpen wat er gebeurt helpt je beter om te gaan met wat je voelt.
De oorzaak
Oestrogeen beïnvloedt je bloedvaten en je pijngevoeligheid. Het is vooral het schommelen en dálen van oestrogeen in de perimenopauze dat hoofdpijn en migraine uitlokt, niet de lage waarde op zich. Slecht slapen, nachtzweten, stress en alcohol maken aanvallen heviger.
Wat helpt
Vaste ritmes voor slaap, eten en drinken, je triggers leren kennen met een hoofdpijndagboek, aanvallen vroeg behandelen en pijnstillers niet te vaak nemen. Na de menopauze verbetert migraine bij veel vrouwen, al houdt een deel er last van. Verandert je hoofdpijn sterk, dan helpt een gesprek met een zorgverlener die de overgang goed kent.
Eerlijk en transparant
De meest voorkomende vragen
Vervelend, zeker als je er vroeger weinig last van had. Oestrogeen speelt mee in hoe je bloedvaten en je pijnsysteem reageren. In de perimenopauze schommelt en daalt je oestrogeen, en het zijn net die scherpe dalingen die een aanval kunnen uitlokken. Slechter slapen, nachtzweten en meer stress in dezelfde periode maken het geheel nog gevoeliger.
Goede vraag, want de aanpak verschilt. Spanningshoofdpijn voelt als een drukkende band rond je hoofd en is meestal mild tot matig. Migraine is heviger, vaak aan één kant, bonkend, en gaat samen met misselijkheid of overgevoeligheid voor licht en geluid. Komt je migraine vooral in de dagen rond je menstruatie opzetten, dan spreken artsen van menstruele of hormonale migraine.
Voor veel vrouwen is dit het lastigste deel: in de perimenopauze wordt migraine vaak eerst erger voor het beter gaat. Het goede nieuws is er wel. De meeste, maar niet alle, studies zien migraine verbeteren zodra je hormonen na de menopauze tot rust komen. Bevolkingsstudies komen uit op ongeveer twee op de drie vrouwen, terwijl in hoofdpijnklinieken en in de Noorse NOWAC-studie ongeveer de helft ook daarna nog aanvallen houdt. Kwam je menopauze er door een operatie waarbij je eierstokken werden weggenomen, of veel vroeger dan gemiddeld, dan verergert migraine vaker dan dat ze verbetert, en dat bespreek je best met een arts.
De meeste hoofdpijn in de overgang is onschuldig, maar sommige signalen wil je niet afwachten. Bel een arts of de spoeddienst bij hoofdpijn die op enkele seconden losbarst en meteen extreem hevig is, bij nieuwe uitval zoals krachtsverlies, verwarde spraak of blijvende gezichtsstoornissen, of bij hoofdpijn met koorts en een stijve nek. Ook hoofdpijn die je 's nachts wakker maakt of elke dag erger wordt, laat je best nakijken.
Verstandig om breder te kijken, want de overgang is niet de enige verklaring. Ook een hoge bloeddruk, een traag werkende schildklier, uitdroging, te veel cafeïne of alcohol, en het te vaak innemen van pijnstillers kunnen hoofdpijn geven of onderhouden. Je huisarts kan dat mee uitsluiten met een gesprek en zo nodig een bloedonderzoek.
Begrijpelijke vraag, want daarover circuleert veel verwarring. De strikte waarschuwing geldt voor de klassieke anticonceptiepil met oestrogeen, niet automatisch voor hormoontherapie in de overgang. Migraine met aura sluit hormoontherapie niet uit, maar vraagt wel overleg met een arts. Meestal wordt dan gekozen voor oestrogeen via de huid, met een pleister of gel, omdat dat stabielere waarden geeft dan tabletten.
Je hoofd bonkt vaker dan vroeger. Misschien had je nooit veel last van hoofdpijn en duikt ze nu regelmatig op. Misschien had je al migraine en wordt die net nu heviger, terwijl je hoopte dat het rustiger zou worden. Je vraagt je af of het bij de overgang hoort, en wanneer je je zorgen moet maken. Hier vind je een antwoord: waarom hoofdpijn en migraine net in deze fase opspelen, wat je zelf kan doen en welke signalen je best laat nakijken.
Zo omschrijven vrouwen het
"Ik werd nooit wakker met hoofdpijn, en nu bijna elke ochtend."
"Mijn migraine kwam vroeger één keer per maand. Nu weet ik niet meer wanneer."
"Vlak voor mijn menstruatie klapt mijn hoofd dicht."
"Ik dacht dat migraine zou verdwijnen. Ze werd net erger."
Herkenbaar? Dan ben je niet alleen. Hoofdpijn en migraine horen bij de klachten die vrouwen in de perimenopauze vaak zien opduiken of verergeren.1
Waarom de overgang je hoofd pijn doet
Oestrogeen doet meer dan je cyclus regelen. Het beïnvloedt je bloedvaten en de manier waarop je zenuwstelsel pijn verwerkt. Zolang je oestrogeen stabiel is, merk je daar weinig van. In de perimenopauze wordt het net grillig: je waarden schommelen sterk en dalen met pieken en dalen.
Het is die schommeling die telt, niet de lage waarde op zich. Een scherpe daling van oestrogeen is een klassieke migrainetrigger.2 Dat verklaart waarom sommige vrouwen die nooit migraine hadden er nu voor het eerst mee kennismaken, en waarom vrouwen die al aanvallen kenden ze in deze jaren vaak heviger of frequenter zien worden.3
Hoofdpijn reist bovendien zelden alleen. Nachtzweten en onrustige nachten verlagen je pijndrempel. Stress en spanning in je nek en schouders komen er nog bij. Elk van die dingen maakt een aanval waarschijnlijker, en samen versterken ze elkaar.
Hormonale hoofdpijn of migraine?
Hoofdpijn is een verzamelnaam, en het loont om te weten met welk type je zit.
Spanningshoofdpijn voelt als een drukkende band rond je hoofd, aan beide kanten, mild tot matig. Migraine is een ander verhaal: heviger, vaak aan één kant, bonkend of kloppend, en meestal met misselijkheid of overgevoeligheid voor licht en geluid. Sommige vrouwen krijgen vooraf een aura, zoals lichtflitsen of tintelingen.
Komen je aanvallen vooral in de dagen rond je menstruatie, dan gaat het waarschijnlijk om menstruele of hormonale migraine. Zolang je nog menstrueert, kan je dat patroon zelf opsporen door bij te houden wanneer je aanvallen komen. Dat maakt een gesprek met je arts meteen concreter.
Wat er na de menopauze gebeurt
Dit is het deel dat vrouwen het liefst horen, en er zit veel waarheid in. In de perimenopauze wordt migraine vaak eerst erger, precies omdat je hormonen dan het meest schommelen. Daarna keert het voor veel vrouwen.
Zodra je hormonen na de menopauze tot rust komen en stabiel laag blijven, verdwijnt de trigger van de schommeling. De meeste, maar niet alle, studies zien migraine daardoor verbeteren: minder aanvallen, en minder hevig. Hoe groot die kans is, hangt af van wie er onderzocht wordt. Grote bevolkingsstudies komen uit op ongeveer twee op de drie vrouwen die er beter van worden.3 In gespecialiseerde hoofdpijnklinieken houdt migraine vaker aan, en in de Noorse NOWAC-studie had ongeveer de helft van de vrouwen na de menopauze nog migraine.1 Voor sommige vrouwen verdwijnt ze bijna helemaal.
Er is één onderscheid dat je best kent. Dat gunstige beeld geldt vooral bij een natuurlijke menopauze. Kwam je menopauze er door een operatie waarbij je eierstokken werden weggenomen, of veel vroeger dan gemiddeld, dan valt je oestrogeen abrupt weg en zien vrouwen hun migraine vaker verergeren dan verbeteren.2 Ook daar valt aan te werken, maar de aanpak verschilt en bespreek je die best met een arts.
De moeilijkheid is het tussenstuk. De perimenopauze kan enkele jaren duren, en net dan pieken de aanvallen vaak. Dat je mogelijk op weg bent naar beterschap maakt die periode niet meteen draaglijk, maar voor veel vrouwen is dit wel een fase die overgaat.
Wat je zelf kan doen
Er bestaat geen knop om migraine uit te zetten. Wat wél werkt, is je triggers leren kennen en je lichaam zo weinig mogelijk uit balans brengen.
- Houd twee weken een hoofdpijndagboek bij. Noteer je slaap, je stress, opvliegers en nachtzweten, wat je at en dronk, waar je in je cyclus zit en wanneer de hoofdpijn begon. Zo zie je je eigen patroon, en dat is de basis voor alles wat volgt.
- Bewaak een vast ritme. Regelmatig slapen, op tijd eten, voldoende drinken. Een overgeslagen maaltijd of een slechte nacht is voor veel vrouwen een trigger op zich.
- Let op alcohol en cafeïne. Beide kunnen aanvallen uitlokken of onderhouden. Je hoeft niet alles te schrappen, maar het loont om te testen wat jouw hoofd verdraagt.
- Behandel een aanval vroeg. Een pijnstiller of, bij migraine, een triptaan werkt het best als je er snel bij bent. Wacht niet tot de aanval op volle kracht is.
- Neem pijnstillers niet te vaak. Dit is de valkuil waar veel mensen intrappen. Neem je vaker dan tien dagen per maand een triptaan, of vaker dan vijftien dagen per maand een gewone pijnstiller, en dat gedurende enkele maanden, dan kan de medicatie zélf hoofdpijn onderhouden.4 Loopt het die kant op, bespreek het dan met je arts.
Hormoontherapie en migraine
Rond hormoontherapie en migraine leeft veel verwarring, en die is begrijpelijk. Wat je vaak hoort is de waarschuwing dat oestrogeen en migraine met aura niet samengaan. Die waarschuwing klopt voor de klassieke anticonceptiepil, waar de oestrogeendosis hoog is en het risico op klontervorming meespeelt.5
Voor hormoontherapie in de overgang ligt het genuanceerder. De doses zijn lager, en migraine met aura is geen absolute contra-indicatie.6 Wel is overleg met een arts nodig. Wordt er gestart, dan gaat de voorkeur naar oestrogeen via de huid, met een pleister of gel, omdat dat stabielere waarden geeft dan tabletten.6 En het is net stabiliteit die je bij migraine wil, want de schommeling is de trigger.
Een zorgverlener die de overgang goed kent, weegt samen met jou af wat in jouw situatie veilig en zinvol is, zeker als je aura hebt.7,8
Wanneer je beter een arts ziet
De meeste hoofdpijn in de overgang is vervelend maar onschuldig. Enkele signalen wil je wél snel laten nakijken.
Bel een arts of de spoeddienst bij hoofdpijn die op enkele seconden losbarst en meteen extreem hevig is, alsof je nog nooit zoiets voelde. Ook bij nieuwe neurologische signalen, zoals krachtsverlies, een scheve mond, verwarde spraak of gezichtsstoornissen die niet vanzelf weggaan. Hoofdpijn met koorts en een stijve nek hoort er eveneens bij.
Laat je daarnaast nakijken bij hoofdpijn die je 's nachts wakker maakt, die elke dag een beetje erger wordt, of die voor het eerst opkomt na je vijftigste en anders aanvoelt dan wat je kent. Deze signalen betekenen meestal niets ernstigs, maar ze verdienen een blik van een arts, en die zekerheid geeft rust.
Waar kan je terecht?
Blijft je hoofdpijn opspelen, of verandert je migraine sterk? Dan hoef je dit niet alleen uit te zoeken.
Je huisarts is een goed eerste aanspreekpunt. Die kan andere oorzaken uitsluiten, zoals een hoge bloeddruk of een schildklierprobleem, je aanvalsbehandeling op punt zetten en je zo nodig doorverwijzen naar een neuroloog of een gynaecoloog. Sommige Belgische ziekenhuizen hebben ook een aparte menopauzeraadpleging.
Wil je meteen iemand spreken die zich dag in dag uit met de overgang bezighoudt? Op Uma vind je zorgverleners die gespecialiseerd zijn in de (peri)menopauze. Je consult verloopt online, je bespreekt er al je klachten samen, ook de klachten die je nog niet met je hormonen in verband bracht, en je vertrekt met een concreet plan. Uma is vooral actief in België, Nederland, Luxemburg en Frankrijk, maar elke vrouw in Europa kan bij een zorgverlener op Uma terecht. Voorschriften zijn geldig in heel Europa. Zoek je ook hulp bij slaapproblemen of stemmingswisselingen, dan komen die in hetzelfde gesprek aan bod.
Bronnen
- Ornello, R. et al. (2025). Menopause, Perimenopause, and Migraine: Understanding the Intersections and Implications for Treatment. Neurology and Therapy.
- MacGregor, E.A. (2018). Migraine, menopause and hormone replacement therapy. Post Reproductive Health / Women's Health Concern factsheet.
- Ripa, P. et al. (2015). Migraine in menopausal women: a systematic review. International Journal of Women's Health, 7, 773–782.
- BCFI (2025). Hoofdpijn en migraine: aanpak.
- National Migraine Centre (2023). Migraine, menopause and HRT.
- British Menopause Society (2026). Tool for Clinicians: Migraine and HRT.
- National Institute for Health and Care Excellence (2024). Menopause: identification and management. NICE Guideline NG23.
- Rozenberg, S. et al. (2026). Richtlijnen Menopauze. Belgian Menopause Society.
De inhoud van deze pagina is bedoeld als informatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een arts voor een persoonlijke beoordeling.